РОБИЈЕС ЕУБОИАС

Η ιστορία του χωριού μας

Άννας Παπαδοπούλου

Архаία χρόния.

Στις βόρειες Ευβοϊκές ακτές που βρέχονται από τον Ευβοϊκό κόλπο, βρίσκονταν η πόλη των αρχαίων Οροβιών, στη θέση περίπου που βρίσκονται και οι σημερινές Ροβιές, μεταξύ του σημερινού «Ηράκλει» και του σημερινού Πύργου Ροβιών. Η πόλη ήταν γνωστή κατά τον Στράβωνα για το μαντείο του Σελινούντιου Απόλλωνα (με στέφανι από σελίνο). Οι Οροβίες καταστράφηκαν από μεγάλο σεισμό και παλιρροϊκό κύμα το 425 π.Χ. κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου. Ο ιστορικός Θουκυδίδης περιγράφει πως σαν συνέπεια του σεισμού τότε, μεγάλο μέρος της πόλης βυθίστηκε και καταάφεραν να σωθούν μόνο όσοι κατοικοί αναβήκαν στα υψηώματα.

Οι κατοικοί άργησαν πάρα πολύ να ξανακαταέβουν στην παραλία μετά τον σεισμό, μια και τα βουνά τους πρόσφεραν προστασία και τροφή (κτηνοτροφία, ρετσίνα, ελιές). Όταν πολύ αργότερα κατέβηκαν πάλι στην παραλία, οι επιδρομές των Σαρακηνών πειρατών τους ανάγκασαν να καταφύγουν πάλι στα βουνά.

Βυζαντινά χρόνια.

Μετά την τέταρτη Σταυροφορία το 1204 μ.Χ. οι Φράγκοι Σταυροφόροι από την βόρεια Ευρώπη, κυριάρχησαν στην Εύβοια μέχρι το τέλος του 13ου αιώνα. Τον 14ο αιώνα την πήραν οι Ενετοί. Το βασίλειο του Νεγρεπόντε (νέγρο=μαύρο και πόντε=γέφυρα έλεγαν τον Ευβοϊκό κόλπο στα στενά της Χαλκίδας, και από κει πήρε το όνομα όλη η Εύβοια) όπως ονομάστηκε η Εύβοια, είχε ανάγκη προστασίας από τους Τούρκους και τους κουρσάρους επιδρομείς (πειρατές). Έγιναν γι' αυτό τον λόγο πολλά οχυρωματικά έργα (Χαλκίδα, Κάρυστος, Ωρεοί), και κάστρα (Αλιβέρι, Φύλλα) καθώς και πύργοι - παρατηρητήρια (Αυλωνάρι, Ροβιές). Ο Πύργος των Ροβιών ήταν παρατηρητήριο και σύγχρονος σπίτι του ιδιοκτήτη της γύρω περιοχής. Τον 15ο αιώνα, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, ο Μωάμεθ ο Β΄ (το 1470) κατάφερε να καταλάβει την Εύβοια και κατέστρεψε τους περισσότερους πύργους - παρατηρητήρια του νησιού. Στις Ροβιές, ο πύργος παρέμεινε κατοικία του τοπικού Τούρκου ιδιοκτήτη της γης και έτσι σώθηκε. Ο πύργος αυτός στέκει μέχρι τώρα ορθός, αν και πληγωμένος από το πέρασμα του χρόνου. Ένα μέρος του κτίστηκε τον 19ο αιώνα από τον Έλληνα τσιφλικά Απόστολο Δούμα, που αγόρασε όλη την περιοχή από τον Τούρκο ιδιοκτήτη στις αρχές της δεκαετίας του 1830. Οι παρεμβάσεις με τσιμεντένιες πλάκες που έγιναν στην δεκαετία του 1930 από τον τότε ιδιοκτήτη Αντώνη Παπαδόπουλο, μετά από έναν μεγάλο σεισμό που έσπασε τον τοίχο του προς την θάλασσα, έχουν εμποδίσει μεγαλύτερες φθορές του χρόνου από τότε έως τώρα.

Τουρκοκρατία

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας αρχηγός του επαναστατικού αγώνα της Εύβοιας ήταν ο Λιμνιώτης οπλαρχηγός Αγγελής Γοβιός, σύντροφος και συμπολεμιστής του Οδ. Ανδρούτσου στο χάνι της Γραβιάς.

Η επανάσταση αντιμετωπίσε μεγάλες δυσκολίες στην Εύβοια. Ο Γοβιός (ή Γοβγίνας), συγκέντρωσε στρατό και νίκησε τον Ιούλιο 1821 τον Ομέρ Βρυώνη στα Βρυσάκια. Οι Τούρκοι όμως εξαπέλυσαν αντεπίθεση και νίκησαν τον Ιανουάριο του 1822 στα Στύρα. Η επανάσταση δέχεται δεύτερο πλήγμα με τον θάνατο του Γοβγίνα σε ενέδρα, τον Μάρτιο του 1822.

Δυστυχώς οι διαμάχες μεταξύ των οπλαρχηγών Διαμαντή Νικολάου, Νικολάου Κριεζιώτη και Οδυσσέα Ανδρούτσου για την αρχηγία, οδήγησαν στην πλήρη καταστολή της επανάστασης στα μέσα του 1824. Η Εύβοια παρέμεινε υπό Τουρκική κυριαρχία ουσιαστικά μέχρι τον Μάρτιο 1833 (δηλαδή και μετά την ανακήρυξη ανεξαρτητου ελληνικού κράτους).

Μια παράγραφος του πρωτοκόλλου του Λονδίνου το 1830, που αναγνώριζε την Ελλάδα σαν ανεξάρτητο κράτος, αναφέρει ότι οι Τούρκοι είναι νομιμοι ιδιοκτήτες των εδαφών της Εύβοιας και δικαιούνται να πουλήσουν τις ατομικές ιδιοκτησίες τους πριν την αναχώρησή τους. Έτσι η Εύβοια δεν απελευθερώθηκε από τους Τούρκους, αλλά αγοράστηκε!!

Νεότερα χρόνια

Στην Εύβοια δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου δημόσια γη. Ο Καποδίστριας μετάίως έψαχνε απεγνωσμένα να βρει χρήματα για να αγοράσει το Ελληνικό δημόσιο τις δασικές εκτάσεις που πουλούσαν οι Τούρκοι. Κατάφερε όμως να πείσει πολλούς ομογενείς να επενδύσουν στα τσιφλίκια της Εύβοιας. Έτσι τα δάση της Εύβοιας είναι σχεδόν καθ' ολοκληρίαν ιδιωτικά, και κατά συνέπεια αποκλειόυν τους κατοίκους από την χρήση τους. Γενικά η κοινωνική δομή έμεινε ουσιαστικά η ίδια φεουδαρχική κατάσταση που υπήρχε και υπό τους Τούρκους ιδιοκτήτες. Ο ιδιοκτήτης του «τσιφλικιού» κατοικούσε στον Φράγγικο Πύργο των Ροβιών και όλα τα ακίνητα (χωράφια, δάση, σπίτια), του ανήκαν.

Μετά την Μικρασιατική καταστροφή του 1922, πρόσφυγες κυρίως από τον Μαρμαρά, εγκαταστάθηκαν στη Λίμνη, στις Ροβιές και στη Χρόνια. Οι πρόσφυγες έφεραν την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής.

Με την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών του Βενιζέλου, το 1926, πάρθηκαν από τον ιδιοκτήτη τα σπίτια και περιβόλια του χωριού και δημιουργήθηκαν δύο οικισμοί μέσα στο χωριό, των παλαιών κατοίκων («γηγενών») και των προσφύγων (‘’συνοικισμός’’). Τους δόθηκαν και πολλά από τα χωράφια του τσιφλικιού και δικαιώματα βοσκής και ξύλευσης στα δάση του τσιφλικιού.

Στο μεταξύ, από το 1905, δημιουργήθηκε μία βιομηχανία χάρτου (Οροβίαι ΑΕ) βασισμένη επάνω στο νερό του χειμάρρου Γερανιά, έξω από το χωριό προς την κατεύθυνση των Ηλίων. Το «εργοστάσιο» όπως έγινε γνωστό στην περιοχή, έδωσε δουλειά σε πάρα πολλές οικογένειες των Ροβιών από τότε έως το 2007, που δυστυχώς πια έκλεισε.

Επίσης, το 1913, ο Αντώνης Παπαδόπουλος, δεκαεξάχρονος γιος του τότε ιδιοκτήτη, άρχισε μία δουλειά που κράτησε ως τον θάνατό του, πενήντα χρόνια αργότερα: Εξχέρσωσε το δάσος που υπήρχε τότε σε όλο σχεδόν τον κάμπο του σημερινού ελαιώνα Ροβιών, και δημιούργησε τον ποτιστικό ελαιώνα των περίπου 2.500 στρεμμάτων που ακόμα υπάρχει. Έτσι ανέβασε πάρα πολύ την παραγωγικότητα της περιοχής. Επίσης έτσι στον ελαιώνα αυτό βρήκαν δουλειά όλα αυτά τα χρόνια, πάρα πολλοί κατοικοί των Ροβιών αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

Λόγω της δυνατότητας δουλειάς στο εργοστάσιο και στον ελαιώνα, ήρθαν πολλοί κατοικοί των ορεινών χωριών της περιοχής και εγκαταστάθηκαν στις Ροβιές. Έτσι ο πληθυσμός των Ροβιών εμπλουτίστηκε όχι μόνο από τους πρόσφυγες που έφεραν πολιτισμό όπου πήγαιναν, αλλά και από την ζωντάν [TRUNCATED - MAX TOKENS REACHED]